Esther te Voortwis

Verslaafd (oktober/november)

‘Wacht eens even, ik begeleid eigenlijk voortdurend mensen die verslaafd zijn!’

Deze gedachte schoot in me op toen ik wegreed van een gesprek met de praktijkondersteuner van de huisarts. In het gesprek wisselden we het een en ander uit in het kader van een samenwerking. Ik vertelde over mijn werk en gaf aan dat ik mijzelf nog niet capabel genoeg vind in het begeleiden van mensen met verslavingsproblematiek. Maar bij nader inzien vraagt dat toch enige nuance.

Een aantal jaren geleden hoorde ik namelijk voor het eerst van emotie-verslaving. Je kent vast wel die ene persoon die zichzelf steeds weer in dezelfde lastige situatie maneuvreert en zich afvraagt hoe dit nu kan. Emotie-verslaving gaat over het onbewust creëren van situaties waarin je weer hetzelfde ervaart ook al zeg je tegen jezelf en anderen dat je echt wil veranderen. Of misschien zeg je wel: zo ben ik nu eenmaal.

Hoe werkt het? Je lichaamscellen kennen een geheugenwerking. Na veelvuldig bepaalde emoties te hebben beleefd (bijvoorbeeld angst) zul je steeds sneller en gemakkelijker het emotionele gevoel ervaren dat je liever niet zou voelen. Toch voelt het ook vertrouwd. Bij het uitblijven van de “verslaafde emotie” zullen de betreffende lichaamscellen een signaal afgeven aan de hersenen. De eerstvolgende aanleiding zal volledig worden aangegrepen om opnieuw de verslaafde emotie te ervaren inclusief alle doemdenkende scenario’s die daarbij horen. De verslaving past op onbewust niveau je filters aan waardoor je anders de wereld in kijkt. Je gaat focussen op dat wat een aanleiding kan geven om een drama te creëren. Op die manier ervaar je weer het bekende gevoel en voed je je eigen verslaving.

Wat nu? De betekenis die je aan een gedachte geeft, vormt de emotie die je ervaart. Dit veroorzaakt een verandering in je lichaam op cel-niveau. Er komen neurotransmitters vrij en de fysiologie van je lichaam verschuift. Gedachten onder de loep nemen en emotioneel ontladen (huilen, boos worden, angst doorvoelen) helpen het lichaam te kalmeren en nieuwe informatie op te slaan. Zo doorbreek je een patroon. Dit vraagt om zorgvuldigheid en precies werken en daarom in veel gevallen om gedegen begeleiding. Dat is mijn vak.

Kortom, de verslaving aan lijden en strijden kun je laten verdwijnen. Dat is nog eens hoopvol in een hele natte wintermaand!