logo van Esther te Voortwis getekende bij
Esther te Voortwis

Burn-out en ‘plekverwarring’

Wanneer je denkt aan burn-out wordt er vaak automatisch gedacht aan te lang te hard hebben gewerkt. Waar wat minder vaak aan wordt gedacht is aan dat iemand te lang een rol heeft ingenomen binnen zijn of haar familiesysteem die niet passend is en wat uiteindelijk kan leiden tot burn-out. Dit noemen we ook wel plekverwarring. 

Plekverwarring binnen het familiesysteem is een subtiel, maar diepgaand probleem dat vaak over het hoofd wordt gezien. Deze verwarring ontstaat wanneer familierollen en -verantwoordelijkheden vervagen of worden omgekeerd. Kinderen worden ouderlijke rollen toebedeeld, partners nemen ouder-kindrelaties aan, en de natuurlijke orde van gezag en zorg wordt verstoord. Deze disbalans kan een aanzienlijke emotionele last veroorzaken, wat uiteindelijk kan leiden tot burn-out.

In een gezond familiesysteem heeft ieder lid een duidelijke en passende rol. Ouders bieden leiding en bescherming, terwijl kinderen ruimte krijgen om te groeien en zich te ontwikkelen. Wanneer deze rollen worden verstoord, ontstaat er een chronische stresssituatie. Kinderen die verantwoordelijkheden van hun ouders overnemen, dragen een gewicht dat zij emotioneel niet kunnen dragen. Ze moeten zorgen voor broers en zussen of zelfs hun ouders ondersteunen bij emotionele en praktische zaken. Dit verstoorde evenwicht legt een immense druk op hun schouders en draineert hun energiebronnen.

Daarnaast leidt plekverwarring tot een gebrek aan emotionele steun. Mensen in omgekeerde of vervagende rollen kunnen zich geïsoleerd voelen omdat ze geen passende begeleiding of bescherming ervaren. De ouders, die zelf vaak worstelen met hun eigen problemen, kunnen niet de nodige steun en leiding bieden. Dit gebrek aan steun versterkt gevoelens van hulpeloosheid en verhoogt de kans op emotionele uitputting.

Ook kan plekverwarring leiden tot een diepgaand gevoel van onrechtvaardigheid en frustratie. Wanneer familierollen niet worden gerespecteerd, ontstaat er wrijving en conflict. Kinderen voelen zich overbelast en niet erkend in hun behoefte aan zorg en aandacht. Deze voortdurende stress en emotionele belasting kunnen zich opstapelen, wat uiteindelijk resulteert in een burn-out.